Köşe Yazıları

“Togg Neden Önemli?”

“Togg Neden Önemli?”
Gökkuşağı Köşesi Banner

Felsefe’nin ne olduğunu açıklamaya çalışırken, şöyle bir ifade kullanmıştım: “Felsefe yapmak, aslında genelleme yapmaktır. Kişiler ve olaylardan yola çıkarak genel bazı sonuçlar çıkarma çabasıdır.”

Dünya değiştikçe yeni olaylar olur. Ve biz bunlardan yeni sonuçlar çıkarabiliriz. Bu yüzden felsefenin asla sonu gelmez. Şimdi yakın tarihli bazı olaylardan hareketle, TOGG neden önemli, ondan bahsedeceğim.

Türkiye’de gelişmiş bir otomotiv sektörü var. Bir çok marka otomobil, kamyon, otobüs gibi çeşitli araçları Türkiye’de üretiyor. Bu üretim, istihdam sağlaması açısından çok önemli. Binlerce kişi bu firmalarda çalışarak evine ekmek götürüyor. Ancak bu markaların hepsi yurt dışındaki firmalara bağlı. Ve bu firmalarda çalışanların kaderi, yurt dışındaki bazı yöneticilerin elinde. Peki bunun ne gibi zararları var?

“GittiGidiyor”un başına gelenler bazı çıkarımlar yapabilmemiz için güzel bir örnek. Türkiye’de Türk girişimciler tarafından kurulan GittiGidiyor, internetten satış alanında en büyük firmalarımızdan biriydi. Bu, aynı alanda çalışan ABD kökenli uluslararası bir firma olan eBay’ın dikkatini çekti. Sonuçta eBay önce GittiGidiyor’a ortak oldu, sonra tamamını satın aldı. Böylece GittiGidiyor aynı yukarıda bahsettiğim otomotiv firmaları gibi, kökü dışarıda ama Türkiye’de faaliyet göstererek istihdam sağlayan bir firma haline geldi. Kısa süre sonra eBay küçülme kararı aldı ve GittiGidiyor’u kapattı! Evet, başkasına da satmadı. Doğrudan kapattı. Bunun sonucunda orada çalışan ve orada iş yapan binlerce Türk olumsuz yönde etkilendi.

Bu olaydan çıkarabileceğimiz genelleme şu: Demek ki, kökü dışarıda firmalar, her an Türkiye’deki faaliyetlerini sonlandırıp, insanlarımızı zor duruma düşürebilir!

Bir başka soru şu: Devletler arasındaki ilişkiler acaba uluslararası firmaları etkiler mi?

Aslında bizzat halkın, devletler arası ilişkiler nedeniyle, uluslararası firmaları hedef aldığını geçmişte gördük. Fransa ile aramız bozulduğu zaman, Fransa kökenli firmalara karşı Türkiye’de boykot uygulandığını hatırlarsınız… Ve o dönem farketmiştik ki, çevremizde gözden çıkaramayacağımız kadar çok Fransa kökenli ürün vardı. Ve bu ürünleri üreten firmalarda binlerce Türk çalışıyordu.

Ama yakın tarihte başka bir şey daha gördük. Ukrayna – Rusya savaşından dolayı, birçok markanın Rusya’dan çekilme kararı almasını. Bu savaştan dolayı Mercedes, Renault, Nissan, BMW, Ford gibi otomobil markaları, Rusya’daki faaliyetlerini durdurdu. Mercedes, tüm varlıklarını Rus bir şirkete devrederek çekildi. Bu bahsedilen markaların hiçbiri devlet markası değil. Hepsi uluslararası özel markalar. Savaşın bu markalara doğrudan herhangi bir etkisi yok. Yani fabrikalarının bombalanma tehlikesi falan yok. O halde bu markaların kazançlarına göre hareket etmeyip, siyasi olaylara göre hareket etmelerinin sebebi nedir?

Sebebi ne olursa olsun demek ki özel şirketler, yeri geldiğinde bağlı oldukları devletlerle aynı tavra sahip olabiliyorlar. Bu durum, özel sektörü ağırlıklı olarak yabancı firmaların elinde olan devletlerin, bu firmaların bağlı olduğu devletlere karşı başının eğik olması anlamına gelir.

Rusya’nın kendi otomotiv markaları var. Aurus Senat, Gaz, Kamaz, Lada bunların önemlileridir. Bu sayede Rusya, ülkesinden çekilen firmaların altyapılarını kısa sürede kendi markalarının bünyesine katabilir. En azından kendi halkı için otomobil üretimine devam edebilir.

Benzer bir durum olursa, Türkiye’nin bir otomobil markası var mı? İşte o şimdiye kadar yoktu. TOGG da bir özel sektör girişimi. Ama Türklerin Türkiye’de yaptığı bir girişim. Parçalarının bir kısmının yurt dışından gelmesi hiç önemli değil. Çünkü dünyadaki bütün markalar birbirinden parça alabiliyor. Hangi parçanın nereden alınacağına karar verme yetkisinin Türklerde olması önemli. Bugün bir ülkeden alınan parça, yarın başka bir ülkeden alınabilir. Çok önemli bir parça ise, fabrikası kurulup, üretilebilir ve başka araçlarda da kullanılabilir, hatta ihraç edilir. Önemli olan bir yerden başlamak.

Yerli bir markanın olması, başka girişimcileri de cesaretlendirebilir. Kurulacak olan altyapıdan onlar da faydalanabilir. Yeter ki, TOGG piyasada tutunsun ve Türk kalsın. Bir süre sonra GittiGidiyor gibi yabancı bir firmaya satılmasın. Çünkü o zaman yapılmış olanların hiçbir değeri kalmaz. Ve özel sektörde faaliyet gösteren bir firmanın, yabancı bir şirkete satılmasının önünde fazla bir engel yok. Umarım hükümetin bu konuya ilgisi, yabancılara satışla ilgili bir düzenleme veya caydırıcılık olarak yansır.

Biz siyasetten bağımsız olarak, yerli markamıza sahip çıkmalıyız ve yol göstermeliyiz. Yabancı markalara vereceğimiz parayı Türk markasına vermeliyiz. TOGG da kullanıcılar olarak neye ihtiyacımız olduğunu görüp, ona göre üretim yapmalı.

Bizim nasıl bir otomobile ihtiyacımız var?

Bunun örneği geçmişte… Tofaş’ın Kuş serisi, İtalyan Fiat’tan Türkiye’ye uyarlanmıştı ve Türkiye’de üretiliyordu. Uygun fiyatları, bol ve ucuz yedek parçası ve yaygın servisi ile en çok kullanılan otomobiller olmuştu. Demek ki, bir otomobilden beklenen en önemli şeyler bunlar. Bence TOGG’un günümüz parası ile 300.000 TL civarına satılan bir modeli kesinlikle olmalı. Çünkü şu anda ikinci el ortalama bir otomobil bu fiyatlara satılıyor. Bence yerli markamız, ithal markalardan ucuz olmalı.

Sonuç olarak, yukarıda sadece TOGG’un neden önemli olduğunu anlattım. Ama aslında önemli olan şey, her konuda yerli üretim ve yerli markalarımız olması. Unumuz, mercimeğimiz, yağımız, kağıdımız yurt dışından gelirken, otomobilimizin yerli olması sadece bir avunma olur. Önce karnımızı doyurma ve temel ihtiyaçlarımız konusunda kendimize yetebilmemiz şart. Ancak o zaman devlet ve millet olarak boynumuz dik olur.

Aydın ROZENTAL

YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)

Yorum yapabilmek için buradan üye girişi yapınız.

Gökkuşağı Köşesi Banner
Gökkuşağı Köşesi Banner

ÜYE GİRİŞİ

KAYIT OL