Köşe Yazıları

BAYRAK ÖYKÜLERİ

BAYRAK ÖYKÜLERİ
Gökkuşağı Köşesi Banner

Mithat Cemal Kuntay, “On beş yılı karşılarken” adlı şiiriyle, gençliğe yeni yeni adım atmaya başlayan yorgun Türkiye Cumhuriyeti’ne muhteşem bir eserle seslenir. Öyle ki bu eser hiçbir zaman çıkmaz akıllardan. Şiirini bitirdiği son iki dize ise slogan olarak yazılır tüm yüreklere.

“Bayrakları bayrak yapan üstündeki kandır. Toprak, eğer uğrunda ölen varsa vatandır.”

Ülkeleri simgeleyen bayrakların hikâyelerini hepimiz merak etmişizdir. Şairin de belirttiği gibi bayrakları bayrak yapan üstündeki kana, hilal ve yıldızın yansımasıyla oluşan manevi anlamı üst düzeyde bir bayrağımız var. Peki ya diğer devletlerin direklerde sallanan bayraklarının anlamı ve hikâyesi nedir?

Bilindiği gibi genellikle Hristiyan milletler bayraklarında, Hazreti İsa’nın çarmıha gerilerek haç şeklinde şehit edildiğine inandıkları için haç şeklinde sembollere yer verirler. Türk ve Müslüman milletlerin bayraklarında ise Hilal görünmektedir. Hilal şekli dolayısıyla değil, ismi dolayısıyla sembol olmuştur. Bu anlamı da “Allah” isminden almıştır.

Her ülke bayrağının bir öyküsü vardır. Ama aralarında en ilgi çekici olan Meksika’nınkidir.

Ülkenin özgürlüğü için savaşan bir gurup gerilla, bir gün yemek yerlerken akıllarına bayrakları olmadığı gelir. Mola verdikleri bir yerde uzun süre kalamadıklarından, bayraklarının nasıl olacağı konusunda çabuk karar vermek zorunda kalırlar. Birisinin gözü yedikleri karpuza takılır!.. Emek verdikleri topraklar için savaşıyorlardı. Toprak da onlara emeklerinin karşılığında karpuz veriyordu. Ayağa kalkar ve seslenir arkadaşlarına: “Karpuzun rengi bayrağımızın rengi olsun!”… Gerillalar karpuz kabuklarını geride bırakıp yeniden yürümeye başladıklarında sorunu çözmüşlerdi. Yeşil, beyaz ve kırmızıdan oluşan bayrakları renklerini karpuzdan alıyordu. Yeşil, karpuzun kabuğu… Beyaz, kabuğun altındaki kısım… Kırmızı, karpuzun içi!..

ABD bayrağını oluşturan yedi kırmızı ve altı beyaz şerit ülkeyi kuran on üç koloniyi temsil eder. Bayrağın sol köşesinde yer alan yıldızlar ise eyaletlerin sayısını bildirir. İşte tam burada Amerika Birleşik Devletleri’nin bayrağının değişmesini öneren ünlü romancı Mark Twain’e kulak veriyoruz. Yazar şunları fısıldar dünya kamuoyunun kulağına: “Bayraktaki beyaz çizgileri siyaha boyayalım. Yıldızların yerine de kuru kafayla çapraz kemik amblemi koyalım!”

Amerika’nın bayrağında yer almak üzere hazırlanan ama oraya konulması engellenen bir yıldız vardır. Bu yıldız Küba bayrağındadır. Ada’yı, 1848’de İspanya’dan ayırıp Amerika’ya bağlamak isteyenler tarafından ortaya atılan yıldıza bir de ad verilir: “Yalnız yıldız”… Yıldızın yalnızlığının Amerika bayrağına dikilmesiyle sona ereceğine inananların bekleyişi boşa çıkar. Yıldız yalnızlığı değil, emperyalizme karşı direnişin simgesi olarak Küba bayrağındaki yerini alır.

Doğanın renkleriyle oluşan bayraklar pek çoktur. Örneğin: İzlanda’nın bayrağındaki kırmızı, volkanlardan çıkan lavı, beyaz, kar ve buzu, mavi ise atlas okyanusunu simgeler.

Kırmızı ve beyaz renkli olup kanı simgelediğine inanılan ülke bayraklarını inceleyecek olursak, Avusturya’yı ele alabiliriz. Beyaz bir palto giyen dük, savaşta yaralanır. Beyaz kuşağı dışında her tarafı kan içinde kalır. Bu yüzden Avusturya bayrağı iki kırmızı şerit arasındaki beyaz şeritten oluşur.

Letonya’nın bayrağı da, kırmızı ve beyazdır. Bu renkler, Letonya’nın tarihindeki bir liderin kanlı kefenini simgeler.

Polonya bayrağındaki kırmızı sosyalizmi, beyaz ise Barış arzusunu dile getirir. Malta bayrağında karşımıza çıkan kırmızı – beyaz ise tarihteki ünlü Malta şövalyelerinin simgesidir. Endonezya bayrağındaki renkler ise daha da anlamlıdır. Kırmızı bedeni, beyaz ruhu temsil eder Endonezya bayrağında. İkisinin bir araya gelişiyle de insan oluşur.

Kırmızı ve beyaz, ülke bayraklarında en çok kullanılan iki renktir. Kırmızı her zaman kan anlamına gelmez. Kolombiya bayrağında cesareti, Cezayir’de özgürlüğü, Zambia’da bağımsızlık kavgasını, Litvanya’da ülke sevgisini, Portekiz’de devrimi, Macaristan gücü, Nepal’de ise ulusal bir çiçeği simgeler kırmızı.

Kanada bayrağındaki beyaz, İzlanda bayrağında olduğu gibi kar ve buzu anlatır. Beyaz, Dominik bayrağında saf su, Trinidad’da deniz, Surinam’da adalet ve özgürlük, Cezayir’de saflık, Somali’de halk, Togo’da umut, Macaristan’da Tanrıya olan inanç, Pakistan’da Müslüman olmayan ve azınlık gruplar, Irak’da eli açıklık, Panama, Lübnan ve Hindistan bayraklarında ise barış anlamına gelir.

Kırmızının gözdağı vermek amacıyla kullanıldığı bayrak Kuveyt’indir. Kuveyt bayrağında kırmızının anlamı kandır. Ama, kendi savaşçılarının değil, ülkeyi işgale gelen düşmanının kanı!..

Şili bayrağındaki kan da, özgürlük uğruna canını verenleri temsil eder. Beyaz ise And Dağlarının karıdır. Japonya bayrağındaki kırmızı güneşi simgelerken, beyaz, dürüstlük ve saflığı anlatır.

Arjantin’in bayrağına bakarak, bu ülke insanlarının özgürlük için savaşa bağladığı ilk günün hava raporunu öğrenebiliriz. Arjantinliler o günkü havanın rengini açık mavi ve beyazla bayraklarına taşırlar.

Fransa bayrağındaki kırmızı ve mavi aslında Paris kentinin renkleridir. Beyaz ise kralı simgeler. Beyazın bu iki renk arasında yer alması “Paris kralı koruyor” anlamına gelir.

Sömürgeci İspanyollara karşı gelen Francisco de Miranda, direnişini sarı, mavi ve kırmızı şeritlerden oluşan bir bayrak ile simgeler. Sarı ve kırmızı İspanya’nın renkleridir. Miranda, bu iki renk arasına “Zorba İspanyollardan kendilerini ayıran okyanusu”n da rengini koyarak bayrağını oluşturur. Bu bayrak Kolombiya, Venezuella ve Ekvator’un direklerini süsler.

Almanya’nın renkleri olan siyah, kırmızı ve sarı 1832’de Napolyon savaşları sırasında askerlerinin giydikleri üniformadan doğmuştur. Kırmızı ve siyah “Özgürlük ya da ölüm” anlamına gelir. Bayrağını Napolyon’un saldırılarına borçlu olan bir diğer ülke de İtalya’dır. 1796’ da İtalya’yı işgal eden Napolyon’un bayrağı yatay olarak sıralanan yeşil, beyaz ve kırmızı şeritlerden oluşur. 1814’de Napolyon devrilince İtalyanlar bağımsızlıklarını simgelemek için bayrağı da devirirler. Böylelikle dikey şeritlerden oluşan İtalya bayrağı boy gösterir direklerde!…

Hollanda ise İspanya’ya karşı savaşan ve bağımsızlığın ardından ülkeyi yöneten ilk lider olan William of Orange’a borçludur bayrağını. Orange’ın renkleri mavi, beyaz ve portakal rengidir. Mavi ve beyaz bayrağa firesiz girer. Portakal rengi ise kırmızıya dönüşür. Ama Hollandalılar bu rengi ülkelerinin simgesi olarak görürler. Ulusal futbol takımlarının turuncu forma giymeleri bu yüzdendir.

Beşi mavi ve dördü beyaz olmak üzere dokuz yatay çizgiden oluşan Yunanistan bayrağı, bağımsızlık savaşı sırasında atılan bir slogandan alır biçimini. Dokuz heceden oluşan ve her bir hecesini bayrağa şerit olarak veren slogan “Ya özgürlük, ya ölüm!” anlamına gelir. Yunan bayrağındaki haç dini inancı, mavi deniz ve gökyüzünü, beyaz ise bağımsızlık savaşının saflığını anlatır.

Ağaca, Lübnan ve Ekvator Guenası’nın bayraklarında rastlarız. Lübnan bayrağında sedir ağacı, Ekvator Guenası’nda ise ipek, keten ağacı kök salar. Türkmenistan’ın bayrağında görülen beş halı deseninin yanı sıra Mozambik bayrağında kitaba yer verilmesi de özgün motifler arasındadır. Ne var ki, Mozambik bayrağındaki kitabın üstünde bir de otomatik tüfek yer alır. Siyah savunmayı, kitap ülkede eğitime verilen önemi temsil eder. Geçmişte olan bağların koptuğunu simgeleyen kırık bir çatala yer vermesiyle de Barbados bayrağı ilginç olan ülkeler arasındadır.

Mehmet Ali GÜNEŞ

 

YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)

Yorum yapabilmek için buradan üye girişi yapınız.

Gökkuşağı Köşesi Banner
Gökkuşağı Köşesi Banner

ÜYE GİRİŞİ

KAYIT OL