Köşe Yazıları

TOPLUM NORMLARI VE BAĞLILIK

TOPLUM NORMLARI VE BAĞLILIK
Gökkuşağı Köşesi Banner

İnsan neden ve niye terk eder?

Siz çiğdem ile kardelenin hikayesini bilir misiniz? Hani çiğdem terk etmiş kardeleni, o da karlar içinde kalakalmış. Neyse onu da sonra anlatırım.

Terk etmenin bir tarihi var mıdır? İlk katil Kabil; ilk terk eden kim? Neden çözemediğimiz insanlara ilgi duyarız? Bağlılık sağlandığında veya kendimizi tam anlamı ile açtığımızda ilgi kaybolur mu? Bu, nasıl olduğunu bilmediğimiz sihirbazlık gösterilerinde de böyle midir? Bağlanmak insanı ne kadar mutlu eder veya nereye kadar? Zincirlerimizden kurtulduğumuz o ilk an hangi andır?

‘‘Evrendeki en büyük gösteri sen aklını keşfettiğin an başlar.’’ demiş Sigmund Freud. Aklımızı keşfetmek ile öncesini terk ettiğimiz an, aynı an mıdır? Mağaradan çıkan o ilk insan mağarada zincirlerine bağlı olanları kurtarmak yerine öyle kapıdan bakıp acı acı, kıs kıs gülse fena mı olur? Bu hayatta başka nelere bağlıyım? Bağlı olduğum şeyler, benim kendim olmama engel oluyor mu? Siz de bazen çoğunluğa ayak uydurmaya çalışırken kendi öz saygınız ile çelişkilerinizin farkında oluyor musunuz? ‘‘Çoğunluğa uyan sapıtır,’’ ayeti bütün çoğunluklar için geçerli midir?

‘‘Bağlılıkta aptallığa ulaşıyorum, özgürlükte yalnızlığa.’’ diyor Ali Şeriati. Her insan kendi olmanın bedelini öder bu bedel genellikle yalnızlık olur.

‘İnsanların çoğu gerçekten özgürlüğü istemez.’’ diyor Freud. Çünkü özgürlük sorumluluk gerektirir. Her insan kendini gerçekleştirme eğilimindedir ancak çok az insan kendini gerçekleştirir. İnsanlar daha önceden sahip olmadıkları şeylere sahip olmak isterler. Bunun için çoğu zaman daha önceden yapmadıkları şeyler yapmaları gerekir. Yapmazlar. Çoğunluğa uymaya devam ederiz. Çoğunluğun yanlış olduğunu bile bile. Elalem ne der putu ile yaşayıp dururuz. Farklılıklarımızla anormal damgası yemekten korkarız. Oysa hayallerimizi gerçekleştirmek için farklı olmamız gerekir.

Normal kelimesi ‘norm’ kökünden gelir. Biz toplum normlarına uyan şeyler için normal, aykırı olanlar için anormal deriz. Tarihe geçmiş, tamamen normal dediğimiz biri var mı? Ünlü sanatkar, şair, yazar veya liderleri yenilikleri ile biliriz. Anormal olmak toplum normlarını bilmemek değildir. Aksine bir yanlışa başkaldırmak için o yanlışı, yanlışı yapanlardan daha iyi bilmek gerekir. Bir yenilik getirmek için ortada bir yanlış olmasına gerek de yoktur. Önemli olan kendi bakış açını, kendi doğrularını, kendi tarzını her yerde ifade edebilmektir. Standart şiir düzenine, kafiyeye, söz sanatlarına, sanat için sanat bakış açısına başkaldıran Orhan Veli edebiyat dünyasında ve tabi ki benim gönlümde yer edindi. Orhan Veli öncesini iyi bilerek bunu yaptı. Bir açıdan bakarsak insanlar standart bir şekilde belli durum ve olaylara belli tepkiler verir fakat bir açıdan da her insan kendine özgü bir ruha sahiptir. Önemli olan insanın kendine özgü olan düşünce yapılarının arkasında durmasıdır. Bir şeyler gerçekleştirmeye çalıştığın zaman çünkü seni ciddiye almayacaklar. Sonrasında alay edecekler belki. ‘‘Sonra seninle savaşacaklar.’’ diyor Gandhi. Ve kazanacaksın!

İnsan bilmediği şeyi abartır, yarım kalan istekler veya ulaşamadığı şeyler için kaygılanır. Ulaşılamayan, gizemli olan çekici gelir. Sonra öğrenir, ulaşır, basitliği görür. “Hepsi bu muydu?” der ve terk eder. İnsanın kalbini dinlemesi kolaydır, zor olan beyini dinlemektir. Güç çekici gelir, çoğunluk etkiler. Milyonlarca insanın aynı kötülükleri paylaşması o kötülükleri erdeme dönüştürmez; aynı hataları yapmaları, o hataları doğru kılmaz. Asıl erdem büyük bir çoğunluk kabul etse bile doğru bildiğin şeyde yanlışa hayır diyebilmektir.

Bilgiye ulaşmak daha zordur. O yüzden toplumda her zaman cahil daha fazladır. Mutlu eden yalanlar, rahatsız eden gerçeklere tercih edilir. Rahatsız eden gerçeklerle yaşamak insana ruhen bir özgürlük, gerçek bir yalnızlık ve büyük acılar verir.

Bağlanmak, ümit etmek ve beklemek zeki insanlardan aptallar yaratır. Çünkü bağlanmak, her zaman bir şekilde yarım kalmaktır.

Barış GÜÇLÜ 

YORUMLAR (İLK YORUMU SİZ YAZIN)

Yorum yapabilmek için buradan üye girişi yapınız.

Gökkuşağı Köşesi Banner
Gökkuşağı Köşesi Banner

ÜYE GİRİŞİ

KAYIT OL